U Bosni i Hercegovini postoje brojni objekti koji su vjeran arhitektonski prikaz preplitanja istorijskih političkih i društvenih promjena.
Svaki period je ostavio svoj pečat, a uprkos brojnim oronulim, neobnovljenim i zapuštenim objektima, postoje i objekti koji bi se mogli nazvati arhitektonskim blagom i svjedocima bogate istorije, i to tamo gdje ih najmanje očekujete.
Jedan od takvih je i Krivajina vila u Zavidovićima koja je sagrađena krajem 19. veka.
Vila je prvobitno nastala kao stambena zgrada kompanije “Eissler und Ortlieb”, u kojoj je živio direktor Fric Regenštrajf, a danas je upravni objekat IP “Krivaja”, piše Klix.ba.
Firma “Eissler und Ortlieb”, osnovana 1884. godine, bila je jedna od najvećih i najmodernijih postrojenja u tadašnjoj Evropi.
Bavila se eksploatacijom šumskog bogatstva bazena Krivaja. Ova firma pokrenula je izgradnju današnje pilane “Krivaja-Mobel”, kao i drugih postrojenja.
Vila Krivaja je sagrađena kao deo kompleksa za eksploataciju drveta i podsjetnik je na ranu epohu industrijalizacije u BiH.
Arhitektica Aida Murtić, kaže da obzirom da su se izgled i karakter fabričkih objekata građenih za vreme Austro-Ugarske uprave u BiH tokom vremena intenzivno mijenjali, prateći promjene u industrijskim trendovima, upravna zgrada u ovom, a i drugim kompleksima danas su često jedini indikatori istorijskog kontinuiteta ovakvih lokaliteta.
– Ovaj objekat predstavlja primjer stambene vile iz vremena Austro-Ugarske monarhije u BiH sa izrazito romantičarskim obilježjima u eksterijeru, kao što su istaknuta bondručna konstrukcija, dekorativni drveni motivi, upotreba različitih vrste prozora, vanjskih stepeništa i trijemova – kaže Murtić.
Iako tačan datum izgradnje vile nije poznat, ova zgrada useljena je 1900. godine, a bila je opremljena najsavremenijim vodovodnim i elektro instalacijama.
Sada ona krasi zavidovićku Radničku ulicu u industrijskom dijelu ovog grada, ističući se svojom neobičnom gradnjom među ostalim objektima.
Jedan od radnika “Krivaja Mobela” kaže da postoji inicijativa da ova zgrada pripadne opštini, koja bi je koristila kao muzej.
Murtić pak skreće pažnju da bi se u tom slučaju u obzir trebala uzeti bivša funkcija vile i to što ona predstavlja.
Foto: Klix.ba
