Kultni dizajn – Paimio stolica: Remek-djelo savijanja šperploče

Dizajn stolica je bio predmet preokupacije mnogih arhitekata, pa tako i finskog arhitekte Alvara Aalta, koji je radio na savijanju drveta.

 

Michael Thonet je otac tehnike industrijskog savijanja masivnog drveta, značajni su Charles i Ray Eames, koji su osmislili nekoliko stolica od šperploče, potom Marcel Breuer sa svojom B3 stolicom, te Aalto sa stolicom broj 41.
 

Priča o ovoj stolici neodvojiva je od priče o njegovom prvom velikom arhitektonskom projektu, Paimio sanatorijumu za plućne bolesnike, za koji je dizajnirao i enterijer, te ga je namjeravao namjestiti namještajem od savijenih čeličnih cijevi u stilu Bauhausa. Ipak se predomislio jer je smatrao da vizuelna i taktilna hladnoća hroma i čelika nisu baš povoljno okruženje za bolesnike. Zato je dizajnirao stolicu Paimio (1932. godine), poznatiju kao stolica broj 41.

 

Ova stolica, koja je bila dio bolničkog mobilijara, trebalo je da omogući plućnim bolesnicima lakše disanje prilikom sjedenja, odnosno veću udobnost prilikom naslanjanja na naslon stolice. Aalto je bio zagovornik dobrog dizajna koji podržava ljudsko blagostanje, tako da mu je funkcionalnost bila na prvom mjestu.

 

Stolica je inovativno konstruisana, tako da na mjestima gdje struktura treba da bude najjača ima šest slojeva drveta, na mjestima gdje je opterećenje manje pet ili četiri, dok je zavojito sjedište napravljeno od samo jednog sloja.

 

Konstrukcija stolice se sastoji od dva zatvorena, zavojita naslona koja formiraju nogare i rukohvate, a između njih je tanki komad šperploče lagano savijen na oba kraja, što stolicu na oko čini elastičnom. Inspirisana je Breuerovom Wassily stolicom (1928), ali je Aalto izabrao organsku formu i drugi materijal.

Paimio stolici se divimo, što zbog njenog skulpturalnog izgleda, što zbog postignute udobnosti, a ona predstavlja remek-djelo savijanja šperploče, koje ovim projektom testira granice savijanja u proizvodnji namještaja.

 

Aaltova stolica je prevazišla vrijeme u kojem je prvi put proizvedena, i sada kada biste je pogledali ne znajući ništa o njoj, ne biste znali iz kojeg perioda potiče.

 

Aaltov namještaj od šperploče imao je velikog uticaja na američke dizajnere Charlesa i Ray Eames, kao i na finskog dizajnera Eeroa Saarinena.

 

Tokom 1935. godine Aalto je osnovao kompaniju “Artek” za proizvodnju i prodaju drvenog namještaja koji su dizajnirali on i njegova žena Aino. “Artek” je postao dom nekoliko kultnih dizajnerskih komada, a mnogi od njih proizvode se i danas, dok stolica broj 41 ostaje najfotografisanija stolica na svijetu (prema podacima iz muzeja).