Najčešće bolesti koje se liječe banjski su reumatske bolesti. Sve bolesti zglobova mogu se podijeliti na dvije velike grupe, degenerativne i zapaljenske.
Upala zglobova, ili latinski artritis, podrazumijeva sve bolesti gdje imamo sve simptome upale na jednom ili više zglobova. Znači otok, bol, crvenilo, toplotu i umanjenu funkciju zgloba. Među najtežim bolestima takvog tipa jeste reumatoidni artritis.
Bolest nepoznatog uzorka
Reumatoidni artritis je sistemska bolest vezivnog tkiva nepoznatog uzroka, hroničnog, progresivnog toka, čija su glavna klinička odlika otok, bol, deformacija i gubitak finkcije zglobova.
Bolest je dva-tri puta češća kod žena. Vrlo je raširena. Kod mlađih bolesnika bolest je agresivnija. Zahvaćeni su najčešće zglobovi šaka, ramena, koljena, kukovi, gležnjevi. Vremenom se bolest širi i na kičmeni stub i na unutrašnje organe. Bolest može imati za posljedicu tešku invalidnost te liječenje reumatoidnog artritisa ima socijalni i ekonomski značaj. Međutim, uz odgovarajuće zdravstvene mjere i izmjene životnog stila, oboljeli mogu imati dug i kvalitetan život.
Bolest najčešće ima sljedeći tok – početak postepen, jutarnja ukočenost u zglobovima šaka, simetrično upaljeni zglobovi, slabost i malaksalost. Bolesnici ove tegobe dugo podnose i liječe se antireumaticima, pa često zbog toga kasno odlaze ljekaru i kasno otkrivaju bolest.
Uspješno liječenje
Zahvaljujući današnjoj savremenoj medicini, imunološkom ispitivanju, dijagnoza reumatoidnog artritisa se može postaviti rano, kada klinički postoji samo upala zglobova, a drugi parametri iz krvi (Se, RF…) mogu biti negativni, odnosno mirni, a na RTG snimku se ne vide promjene. Ako rano postavimo dijagnozu i krenemo s agresivnom terapijom koju propisuju reumatolozi, zaustavićemo razvoj bolesti i, što je najvažnije, neće doći do deformiteta i destrukcije zglobova, što za posljedicu ima invalidnost pacijenta.
Za uspješno liječenje ove bolesti vrlo je bitna edukacija pacijenta. Današnja, tzv. bazična terapija ove bolesti je uspjela da modifikuje i uspori bolest, a novijeg datuma lijekovi sa biološkim dejstvom mogu potpuno da zaustave bolest. Važno je da pacijent shvati neophodnost primjene propisane terapije, da dobiju precizne informacije o načinu uzimanja lijeka i svim njegovim neželjenim efektima. Utvrđeno je da 15% bolesnika nije razumjelo ljekarska uputstva kako da koriste lijek, te već poslije četiri mjeseca prestaju uzimati lijek. Zato je neophodna redovna kontrola ovih bolesnika, najmanje na četiri mjeseca.
Fizikalna terapija reumatičnih bolesnika sprovodi se u svim fazama bolesti, a cilj je prevencija kontraktura zgloba, jačanje mišićne snage, ublažavanje bolova, očuvanje i poboljšavanje funkcionalnog statusa bolesnika. Najbolje bi bilo da ovakav pacijent obavlja dva puta godišnje balneofizikalnu rehabilitaciju u nekim od naših banjskih centara. Balneoterapija je jedan od najstarijih metoda liječenja ovakvih pacijenata.
Preporuka u ishrani ovih pacijenata jeste da treba jesti hranu bogatu željezom, kao što su brokule, kelj, karfiol, grašak, šparoge, jaja i povremeno riba. Zatim su važni riža, raž i pšenica jer mogu pomoći da se organizam oslobodi suvišnih metala. Treba da izbjegavaju duvan, kofein, crveno meso, a smanje papriku, patlidžan, bijeli krompir.
