Ikona avangarde

Radikalni neofuturistički arhitekta Jan Kaplicky (18. april 1937 – 14. januar 2009) bio je sin vajara i botaničkog ilustratora, a u skladu sa zanimanjima roditelja proveo je svoj radni vijek – kreirajući visokoskulpturalne i organske forme. Radeći s partnerkom Amandom Levente u studiju prigodnog naziva “Future Systems” (Sistemi budućnosti), Kaplicky je dostigao zvjezdanu slavu nakon što je 1999. godine predstavljen senzacionalno avangradni “Lord's Cricket Ground Media Centre”, čime je postao inovativna ikona avangardne arhitekture.

Futuristički arhitekta

Kaplicky je karijeru počeo u Čehoslovačkoj, gdje je studirao na Fakultetu primijenjenih umjetnosti, arhitekture i dizajna u Pragu. U London je otišao 1968. godine i brzo počeo raditi dizajn u centru “Georges Pompidou” za Richarda Rogersa i Renza Piana. Prelaskom u “Foster and Partners”, nakon što su Rogers i Piano preselili u Pariz, osnovao je “Future Systems” 1979. godine, gdje je crtao neobične crteže robota i kuća prenosivih helikopterom.

Tokom prve decenije rada njegovog studija, ovi fantastični planovi nisu dospjeli u realizaciju, ali projekti iz devedesetih godina, kao što su “Hauer King” kuća, sve su više privlačili pažnju na elegantno-radikalne projekte ovog arhitekte, što je kulminiralo “Lord's Media Centre” (1999. godine) i “Birmingham Selfridge's” projektom (2003. godine) kao ultimativnim odgovorom na tadašnju reputaciju Birminghama kao propadanju u betonskoj džungli.

Za “Lord's Media Centre”, za koji je dobio prestižne nagrade, rekao je da je to njegova omiljena kreacija jer je revolucionaran u mnogim stvarima, ali ono što je najvažnije za njega jeste da se svidio ljudima koji su radili u njemu.
Dok su ostali praktičari visokotehnološke i futurističke arhitekture bili optuživani za ublažavanje njihovog radikalizma, čime su postajali sve komercijalniji, Kaplicky je privlačio medijsku pažnju projektima koji su neobični koliko se čini i nepraktični.

Srušeni san

Godine 2007. Kaplicky je dobio projekat dizajna Češke nacionalne biblioteke. Ovo je bio njegov jedini veći projekat u rodnoj zemlji, za koji je rekao da je najvažniji u njegovom životu. Ipak, dizajn zgrade, u stilu blob arhitekture u zelenoj i ljubičastoj boji, nazvan od strane građana “Oktopod”, dobio je veoma negativne kritike. Političari nisu dozvolili izgradnju biblioteke jer bi, prema njihovim riječima, panorama grada bila narušena.

Izgradnja biblioteke po ovom projektu je otkazana, iako se Kaplicky do kraja života nadao da će doći do njene realizacije putem privatnog fonda osnovanog u tu svrhu.