Drveni podovi – Baza prirode i duh raznolikosti

Čovjekova težnja i potreba da bude u dodiru s prirodom manifestuje se i u arhitekturi i enterijerima – odabirom materijala za opremanje. U enterijerima se to ogleda, na prvom mjestu, izborom jednog od osnovnih elemenata opremanja – podnih obloga. Tako su “topli podovi”, odnosno drvene obloge i dalje prvi izbor kod uređenja domova.

Za izradu drvenih podova upotrebljavaju se i četinari i lišćari, ali i podovi porijeklom iz tropskih predjela – u posljednje vrijeme na tržištu je dosta prisutan bambus. Podovi izvedeni od četinara, zbog mekoće i male gustine, osjetljivi su na udubljenja i ogrebotine, skloniji fizičkim oštećenjima. Podovi od lišćara su postojaniji, samim tim i lakši za održavanje. Bambus, pored egzotičnog izgleda i odličnih karakteristika, ekološki je prihvatljiv, jednostavan za obradu, što ga čini konkurentnim cijenom na domaćem tržištu.

Klasični način polaganja

Drvo se još od najranijeg doba izdvojilo kao materijal pogodan za obradu, ali i materijal kojim se postižu različiti stilski efekti i likovne kompozicije – zavisno od načina sloga. Kada govorimo o klasičnim parketima, najčešći slog je tzv. riblja kost, potom “šah polje”. U našem podneblju trenutno je najzastupljeniji paralelni slog. Završna obrada drvenih podnih obloga, pored načina sloga, znatno utiče na estetsku dimenziju, ali i efekte koje stvara u prostoru. Tako se za klasične parkete najčešće koriste i klasični načini obrade i finiša – lakiraju se lakovima s visokim procentom sjaja, koji im daju veliki stepen refleksije. Površina je glatka, a efekat koji proizvode takve površine djeluje luksuzno, “salonski”. Enterijere definisane podovima tog tipa najčešće prati opremanje stilskim namještajem.

Mozaik parketi predstavljaju još jedan klasični vid polaganja podnih obloga. Oni se dobijaju kombinacijom različitih elemenata, različitih ili iste vrste drveta, izvedenog u više boja (bajc). Ranije su ovakvi podovi bili rezervisani samo za najluksuznije stanove i reprezentativne javne objekte, dok su danas u široj upotrebi, takođe u stilskim enterijerima.

I mozaik podove najčešće je pratilo lakiranje lakovima visokog procenta sjaja, međutim, danas su sve više u upotrebi polumat i mat lakovi, otporniji na habanje i jednostavniji za održavanje – više sjaja uvijek znači i više primjetne prašine, ali i veću podložnost oštećenjima.

Moderna stremljenja

Riječ “parket” potiče iz francuskog jezika, a znači “mali park” ili “mali zatvoreni proctor”. Drveni pod je, sa istorijskog aspekta, uveden kao zamjena mermernom podu. Prefinjeno slaganje drvenih dasaka bila je privilegija imućnih, simbol statusa i ekonomske klase. Nakon industrijske revolucije, podne obloge postaju dostupne većem broju korisnika. Njihova upotreba bila je u ekspanziji tokom XX vijeka, kada su upotrebljavane lamele drveta manjih dimenzija, koje su odgovarale srednjoj klasi kvaliteta drveta – što je odgovaralo potrebama masovne gradnje i potražnje.

Današnji trendovi podrazumijevaju veće dimenzije lamela, odnosno obloga, viši kvalitet drveta i različite finiše. Gotovi parketi i drveni podovi su sve više u opticaju, jer su po ugradnji odmah spremni za upotrebu. Proizvođači gotovih parketa preferiraju mat lakove, ali i nove, savremene tipove završne obrade. Nerijetko se mogu naći i gotovi parketi visokog sjaja, međutim, savremeni dizajnerski trendovi preferiraju “natur look”.

Ekološka obrada

Razvoj ekološke svijesti i sve izraženija potreba za vraćanje korijenima, prirodi, donijela je uljenje kao završnu obradu. Nauljene površine izgledaju prirodno, ne narušava im se struktura, dok mat izgled odgovara potrebama savremenog načina opremanja enterijera. Jednostavno im se mogu prilagoditi različite kombinacije stilova jer, baš zbog prirodnog izgleda ne diktiraju određeni pravac u dizajnerskom izrazu.

Nakon uljenja, pore drveta ostaju otvorene, što omogućava materijalu da “diše” i na dodir se osjeća drvo u svojoj pravoj strukturi. Dostupna su ulja sa dodacima različitih pigmenata, pa se mogu postići i različiti bojeni efekti. Četkanje je način obrade parketa koji se sve više popularizuje u posljednje vrijeme. Tim se struktura drveta naglašava, godovi naročito ističu, a proces podrazumijeva iščetkavanje mekših dijelova drveta metalnim četkama.

Različiti efekti se mogu postići i drugim načinima obrade, poput termičkog tretiranja i dimljenja drveta. Termičko tretiranje drveta je proces kojim se, pri visokim temperaturama, mijenjaju boja i mikrostruktura drveta. Zavisno od dužine trajanja i temperature, moguće je postići različite tonove: od zlatne do izrazito tamne. Najčešće tretirane su vrste drveta koje karakteriše svijetla boja. Za razliku od termo-tretiranja, dimljenje predstavlja proces pri kojem se drvetu mijenja boja usljed djelovanja hemijskih isparenja. Kod nas je najpoznatiji dimljeni hrast. On se dobija stavljanjem hrasta u zatvoreni prostor i potom se na njega djeluje malom količinom amonijaka, čiji efekat djeluje na promjenu boje drveta. Dužim izlaganjem boja postaje sve tamnija. Varijacije boje sežu od braon do crne. Završna obrada može biti uljenje, lakiranje, četkanje.

Zavisno od načina obrade, drveni podovi mogu da odgovore na različite arhitektonske i dizajnerske zahtjeve, ali i na potrebe ljudi koji će baš u toj arhitekturi unutrašnjeg prostora da borave, dišu, rastu. Podovi u enterijerima predstavljaju osnovu za dalje opremanje, bazu na koju se nadograđuje jedna stilska priča. Tu priču najsigurnije je nadograđivati na neprolaznoj i uvijek aktuelnoj bazi, u koju su direktno utkane priroda, istorija i tradicija – na bazi drveta i drvenih podova.