Cijene stanova u Bosni i Hercegovini neznatno su manje u odnosu na prošlu godinu, a prodaja nekretnina stagnira. Najtraženiji su jednosobni stanovi i trosobni stanovi čija kvadratura varira, a najčešći kupci su visokoobrazovani građani koji rade u državnim institucijama. Ovako bi se ukratko mogla opisati situacija na tržištu nekretnina u Bosni i Hercegovini.
Kupovina kuće ili stana za većinu članova našeg društva je projekat života. Oni koji nisu te sreće da naslijede nekretninu, u ovaj projekat se upuštaju nerado, jer to obično znači dvodecenijsko zaduživanje za manju kvadraturu stana nego što je potrebno. Cijene stambenih kvadrata se u svim gradovima povećavaju približavanjem centru, dok se u ruralnijim okruženjima mogu naći relativno cjenovno pristupačne nekretnine.
Cijene kvadrata u centru i do 2.000 KM veće
U Banjaluci se cijene stanova trenutno kreću od 1.200 KM do 2.400 KM po metru kvadratnom, a na cijenu utiču prvenstveno godina gradnje, lokacija, spratnost, da li je renoviran, kvalitet izrade i drugi faktori. Sa druge strane, cijene kuća se kreću između 30.000 i 500.000 KM, a na cijenu utiču brojni faktori poput lokacije, veličine objekta, godine gradnje, veličine placa i drugih faktora.
Najtraženiji dijelovi Banjaluke i dalje su Centar, Nova varoš, kao i naselja u blizini Univerziteta, poput Bulevara Stepe Stepanovića.
U agenciji za nekretnine “Saraj City” iz Sarajeva kažu da je kupovna moć građana mala.
“U Sarajevu su najtraženiji stanovi u naseljima Stup (1.450 – 1.600 KM/m2), Ilidža (1.500 – 1.800 KM/m2), Dobrinja (1.350 – 1.650 KM/m2), Alipašino polje (1.250 – 1.600 KM/m2), dok cijene kvadrata u centru grada mogu biti i do 1.000 – 1.500 KM po metru kvadratnom više, te se stanovi u Centru mogu kupiti po cijeni od 2.000 do 3.000 KM/m2, a u Novom Sarajevu cijene se kreću od 1.700 do 2.300 KM/m2”, kažu u ovoj agenciji.
Cijena kvadrata u Bijeljini je od 1.000 do 1.300 KM po metru kvadratnom, a slične su cijene i u Trebinju. Kvadrati u Tuzli su skuplji, mada se mogu naći i od 1.000 pa sve do 1.450 KM po metru kvadratnom, dok su stanovi nove, luksuznije gradnje po 2.300 KM/m2. U Mostaru cijene zavise od lokacije i kvaliteta gradnje, ali u prosjekui se kreću od 1.200 do 2.300 KM/m2.
Blagi pad cijena stanova starije gradnje
Senka Vasilić-Gatarić iz banjalučke agencije za nekretnine “Euroagent” kaže da razlike u cijeni u odnosu na prošlu godinu ipak ima, na radost kupaca.
“U ovoj godini cijene starih stanova imaju tendenciju pada 10% u odnosu na proteklu godinu, ali cijene stanova u novogradnji i dalje su iste u odnosu na proteklu godinu”, kaže Vasilić-Gatarićeva.
U ovoj agenciji kažu da je prema njihovom iskustvu interesovanje za stanove u staroj i novog gradnji isto, a kupci najčešće traže jednosobne stanove veličine između 30 i 40 kvadratnih metara i trosobne stanove čija se veličina kreće najčešće od 70 do 80 kvadratnih metara. U agenciji “Euroagent” naglašavaju da nije bilo promjena u prodaji, ali da na to utiču i drugi faktori.
“Ove godine nismo imali veći promet u odnosu na prethodnu. Interesovanja za kupovinu ima, ali problem je što nema ni odgovarajuće ponude jer se prethodnih godina u Banjaluci nije puno gradilo”, kaže Vasilić-Gatarićeva.
U sarajevskoj agenciji “Saraj City”, pak, kažu da u Sarajevu značajne promjene cijena nema, te da su u odnosu na prošlu godinu u stagnaciji. I iz ove agencije naglašavaju da se najviše traže stanovi oko 60 i 80 kvadratnih metara.
“Dvoiposobni i trosobni su kao i inače traženi, ali moramo naglasiti popularnost garsonjera, koje se vrlo brzo prodaju. Cijene novogradnje utiču na cijene starih stanova, što je veća ponuda novogradnje, stari stanovi se teže prodaju po željenoj cijeni, jer kupci radije biraju nove stanove, ali tu ostaje problem lokacije novih stanova, koje su često izolovane i bez sadržaja”, kažu u “Saraj Cityju”.
Oprez pri kupovini
U agencijama kažu da su najčešći kupci stanova mladi, visokoobrazovani bračni parovi koji rade u državnim institucijama, ali treba napomenuti i da se među kupcima u BiH po brojnosti ističu građani koji žive i rade u inostranstvu.
Stručnjaci savjetuju da bi kupci trebalo da detaljno provjere nekretninu koju kupuju, a ako se radi o stanu u novogradnji, da se detaljno raspitaju o investitoru. Pod tim se podrazumijeva uredna vlasnička dokumentacija, zatim istorija stana, odnosno da li je i koliko puta mijenjao vlasnika, da li postoje dijelovi koji imaju više vlasnika. Kupci bi trebalo da provjere broj kvadrata te da traže da ih upute u stanje instalacija i njihove starosti, vertikale poput dimnjaka, glavne ventile, stanje podova, sanitarija, električnog i plinskog bojlera, stolarije, stanje balkona, te istoriju plaćanja režija.
Diskretna kupovina luksuznih stanova
Iako je kupovna moć građana mala, i na našem tržištu ima luksuznih nekretnina za uzak krug kupaca, čije se cijene kreću od nekoliko stotina hiljada maraka za stanove do nekoliko miliona za raskošne vile s pripadajućim imanjima.
Senka Vasilić-Gatarić iz agencije “Euroagent” kaže da se luksuzni stanovi najčešće prodaju već u najranijoj fazi izgradnje zgrade, što se dogovara direktno s investitorom i zato se obično ne pojavljuju u ponudi.
“To su specifični stanovi čija se kupovina obavlja u najvećoj diskreciji, tako da ne mogu reći koliko ima takvih nekretnina na našem tržištu. Mi ih trenutno nemamo u ponudi, ali imali smo jedan takav ekskluzivan stan veličine 300 m2. Cijena mu je bila 550.000 KM, ali nije došlo do realizacije prodaje i na kraju je vlasnik sam odustao od prodaje nakon nekoliko mjeseci”, kaže Vasilić-Gatarićeva.
