Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju se u poslednje vrijeme učestalo se obraćaju , i pojedinačno i putem Udruženja porodica poginulih i nestalih boraca, građani iz ove kategorije, jer u pojedinim opštinama imaju problem da konačno riješe egizstencijalni problem i legalizuju svoj objekat, što je nedopustivo.
Ljudi strahuju da do isteka zakonskog roka za podnošenje zahtjeva, do 31.12.ove godine, neće moći ostvariti prava i pogodnosti koje im Zakon omogućava. Podsjećam, Zakonom smo odredili fiksnu naknadu koja se obavezno plaća za legalizaciju, odnosno u postupku legalizacije nema rente i naknade za uređenje građevinskog zemljišta. Tako za objekte do 100 metara kvadratnih fiksna naknada iznosi 100 maraka, za objekte bruto površine od 100 do 200 kvadrata do 500 KM.
Za objekte od 200 do 300 m2 naknada je 1.000 KM, a stambeno-poslovni objekti od 300 do 400 kvadrata mogu se legalizovati uz naknadu 2.000 maraka. Pri tom, porodice poginulih boraca i ratni vojni invalidi prve i druge kategorije ne plaćaju ovu fiksnu naknadu.
Takođe, svi bespravno sagrađeni objekti površine veće od 400 metara kvadratnih, koji su građeni u komercijalne svrhe nemaju nikakve stimulacije, za njih se plaća redovna cena prilikom legalizacije, u skladu sa odlukama lokalnih zajednica koje i jesu nadležne za sprovođenje postupka legalizacije.
Zakonom o izmjenama i dopunama zakona o uređenju prostora i građenju, legalizacija bespravno izgrađenih objekata i sprečavanje izgradnje novih, regulisana je jednostavnim i jasno određenim kriterijumima, uslovima i procedurama i ne smijemo dopustiti da zbog nesnalaženja, nestručnosti i proizvoljnog tumačenja Zakona od strane službenika u pojedinim lokalnim zajednicama i pojedinim područnim jedinicama Republičke uprave za geodetske i imovinsko-pravne odnose građani trpe.
S obzirom na učestale žalbe građana, Ministarstvo je, bilo primorano da i pored svih dosadašnjih kontakata i brojnih uputstava, svim načelnicima i gradonačelnicima u Republici Srpskoj i Republičkoj upravi za geodetske i imovinsko-pravne poslove uputi još jednu Instrukciju za legalizaciju bespravno sagrađenih objekata, u kojoj smo ukazali na propuste i nedopustivo ponašanje službenika i, pored toga što je Zakon potpuno jasan i jednostavan za primjenu, dali smo dodatna uputstva kako da se problemi prevaziđu.
Nama su se građani obraćali sa žalbom da im organi nadležni za legalizaciju u lokalnim zajednicama odbijaju da prime zahtjev, i da insistiraju da se može predati samo kompletan zahtjev, sa priloženim svim dokazima potrebnim za legalizaciju. To je u suprotnosti i sa odredbama Zakona o opštem upravnom postupku i sa važećim principima, načinom i postupkom legalizacije!
Nadležni organ dužan je primiti zahtjev i kada on ne sadrži priloge, jer se obim i sadržaj priloga utvrđuju i pribavljaju tokom samog postupka legalizacije, nakon utvrđivanja činjenica na samoj lokaciji, što je obaveza službenika koji vodi postupak. Nelegalni graditelji do 31.12.2016. godine u jedinicu lokalne samouprave, odnosno nadležni organ za legalizaciju, mogu podnijeti samo zahtjev. Tim dokumentom izvršavaju svoju zakonsku obavezu, dobijaju priliku da legalizuju svoje objekat, a u daljem postupku će se pribavljati zakonom propisani dokazi i u rokovima koji su, takođe, određeni zakonom.
Takođe, građani, vlasnici bespravno sagrađenih objekata, obraćaju nam se i zbog toga što su u pojedinim opštinama odbijali da pokrenu postupak legalizacije zbog neriješenih imovinsko-pravnih odnosa na zemljištu na kojem je takav objekat izgrađen. To je nedopustivo i proizvoljno tumačenje zakonskih odredbi, jer je jasno propisano da se, ukoliko nisu riješeni imovinsko-pravni odnosi na zemljištu, objekat legalizuje u prostoru, odnosno privremeno se zadržava, a građanin u odvojenom postupku kod Republičke geodetske uprave rješava pitanje svojine na zemljištu.
U postupku legalizacije dovoljno je da vlasnik objekta dostavi dokaz da je pokrenut postupak za rješavanje imovinsko-pravnih odnosa i da se objekat legalizje u prostoru. Kad se riješe imovinsko pravni odnosi u korist vlasnika objekta, konstatuje se da je takav privremeno legalizovan objekat – legalizovan trajno.
Veliki broj nelegalnih objekata je izgrađen na zemljištu na kojem u javne evidencije nije upisano vlasništvo na ime vlasnika objekta, a koje su stekli kupovinom od ranijih vlasnika ili su ga dobili od jedinica lokalne samouprave kao porodice poginulih boraca, ratni-vojni invalidi, izbjeglice ili raseljena lica. Stoga apelujemo i na područne jedinice Republičke uprave za imovinsko-pravne poslove da ažuriraju evidencije i sprovedu neophodne postupke u svojoj nadležnosti kako građani ne bi trpjeli i kako bi mogli izvršiti svoju zakonsku obavezu.
Ministarstvo još jednom apeluje na vlasnike i investitore nelegalnih objekata da, ako to već nisu učinili, podnesu zahtjeve za legalizaciju, i zahtijevamo od jedinica lokalne uprave da dosljedno poštuju Zakon i instrukciju koju smo im uputili, i da učine dodatne napore da se ovaj proces okonča, jer je to u interesu građana Republike Srpske. Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju je spremno i stručno osposobljeno da pomogne svim jedinicama lokalne samouprave da se proces legalizacije, za koji su oni nadležni, okonča u najboljem interesu građana.
Podsjećamo da se objekti koji su izgrađeni na zemljištu nepovoljnom za građenje, kao što su klizišta, močvarno zemljište, zemljište izloženo poplavama i drugim elementarnim nepogodama i slično, objekti izgrađeni u koritima rijeka, vodozahvatima i na drugim mjestima na kojima se ne može graditi – neće moći legalizovati. Isto tako, neće se moći legalizovati objekti čija je gradnja započela nakon stupanja na snagu Zakona o uređenju prostora i građenju, dakle od juna 2013.godine.
